Decentralized Exchange (DEX) là gì ? – Cách thức hoạt động của DEX

DEX là gì?

DEX (Decentralized Exchange) là loại sàn giao dịch tiền điện tử được xây dựng và hoạt động một cách phi tập trung trên nền tảng Blockchain.

Sàn DEX cho phép việc giao dịch mua bán được diễn ra ngang hàng ngay trên mạng lưới Blockchain mà không cần thông qua bất kỳ tổ chức trung gian nào.

Tất cả các giao dịch diễn ra tự động và trực tiếp giữa những người dùng với nhau (mạng ngang hàng) theo quy trình tự động mà không phụ thuộc vào bên thứ 3 trong việc giữ nguồn tiền của bạn.

Hay nói cách khác, người dùng hoàn toàn có quyền kiểm soát quỹ và các giao dịch mà không cần nhờ đến bên trung gian để tránh rủi ro trong vân đề bảo mật, hacker hay lừa đảo. Trong sàn phi tập trung (DEX), việc kiểm soát nguồn tiền hay đánh thuế rất khó.

=> Xem thêm : Defi – Tài chính phi tập trung là gì ?

Nguyên lý hoạt động của sàn Dex

Với hình thức phi tập trung, sàn Dex được vận hành dựa vào một số hợp đồng thông minh cùng những thuật toán đặc biệt nhằm mục đích thiết lập mốc giá cho các loại tiền điện tử khác nhau trên nền tảng. Hơn nữa điều này cũng góp phần giúp sàn Dex xử lý quá trình giao dịch trên mạng lưới blockchain trong thời gian ngắn, đồng thời tạo ra các nhóm thanh khoản để nhà đầu tư có thể staking tài sản kỹ thuật số và đổi lấy phần thưởng.

Dex chủ yếu được xây dựng trên các mã nguồn mở, cho phép người dùng toàn quyền quản lý tiền điện tử của họ mà không phụ thuộc vào sàn. Tức là khi người tham gia sử dụng sàn, trước hết họ phải tạo một ví riêng và lưu kỹ private key, sau đó mới chuyển tài sản lên các Dex. Điều này cho thấy sàn không hề nắm giữ các khóa bảo mật, quyền sở hữu tài sản hoàn toàn thuộc về người dùng.

Ưu nhược điểm khi sử dụng DEX

Ưu điểm

  • Không cần KYC: Tất cả các sàn CEX đều yêu cầu bạn phải xác minh danh tính (KYC) khi thực hiện giao dịch. Đối với sàn DEX, những gì bạn cần là một ví tiền điện tử mà không phải cung cấp bất cứ thông tin cá nhân nào. Bạn hoàn toàn yên tâm giao dịch mà không lo bị kiểm soát bởi Luật pháp hay bị đánh cắp thông tin.
  • Không phải đối mặt với các rủi ro từ sàn giao dịch: Sàn CEX luôn là miếng mồi ngon dành cho các hacker tấn công và chiếm đoạt tài sản của người dùng. Tuy nhiên, việc tấn công sàn DEX gần như là không thể vì tài sản của người dùng nằm trên Blockchain và được bảo mật bởi hàng triệu node trong mạng lưới.
  • Được quyền kiểm soát tài sản: Không cần sự cho phép nhưng sàn CEX hoàn toàn có thể thao túng, sử dụng tài sản, thậm chí là khóa quyền truy cập của người dùng bất cứ lúc nào. Khi sử dụng sàn DEX, mọi giao dịch diễn ra ngang hàng thông qua các hợp đồng thông minh, người dùng nắm toàn quyền sở hữu tài sản của mình.
  • Tính ẩn danh cao: Sàn DEX cho phép việc ẩn danh. Khi người dùng thực hiện các giao dịch thì sàn chỉ biết được số lượng ví mà không biết bạn là ai.
  • Tính bảo mật cao: So với sàn CEX thì hệ thống bảo mật của sàn DEX an toàn hơn vì gần như không có 1 lỗ hổng cụ thể nào để tạo sơ hở cho tin tặc tấn công. Vì vậy việc sập sàn rất khó xảy ra.
  • Có nhiều loại token để giao dịch hơn: Một số token mới chưa được niêm yết trên sàn CEX, song bạn có thể giao dịch những token này trên sàn DEX bất cứ khi nào có nhu cầu.

Nhược điểm

  • Trải nghiệm người dùng chưa tốt: Sự thân thiện với người dùng đang là hạn chế lớn nhất của các sàn DEX. Nền tảng này đòi hỏi người dùng phải thực hiện nhiều thao tác như kết nối DApp, thậm chí là cài bản DEX client độc lập để thực hiện giao dịch.
  • Thiếu thanh khoản: So với các sàn CEX thì khả năng thanh khoản ở các sàn DEX kém hơn rất nhiều. Điều này là do số lượng trader sử dụng sàn DEX còn khá ít.
  • Độ trễ giao dịch: Vì các lệnh được thực hiện on-chain trên Blockchain, sau đó chờ đợi sự xác nhận của các nodes trên hệ thống dẫn đến độ trễ của lệnh. Tuy nhiên, với những mô hình mới như Hybrid Liquidity DEX thì tốc độ giao dịch đã được cải thiện rất nhiều.
  • Phí giao dịch cao: Không phải giao dịch nào cũng phải trả mức phí cao. Tuy nhiên, khi bạn thực hiện giao dịch trong lúc mạng lưới quá tải, mạng tắc nghẽn thì mức phí phải trả sẽ cao bất thường.
  • Không hỗ trợ giao dịch các loại tiền fiat: Không như các sàn CEX, các trader không thể trao đổi giữa tiền fiat với tiền điện tử trên sàn DEX.

=> Xem thêm : Phí Gas trong crypto là gì ? – Phí Gas được tính như thế nào

So sánh giữa sàn DEX và CEX:

Cách các sàn DEX hoạt động?

Các sàn DEX có cách hoạt động khá tương tự như các sàn giao dịch phi tập trung, nhưng chúng vẫn có những điểm khác biệt rõ ràng. Trước tiên, cần lưu ý là có một số loại sàn giao dịch phi tập trung khác nhau. Loại thường gặp nhất là các lệnh được thực hiện trên chuỗi (với các hợp đồng thông minh) và người dùng không phải hi sinh quyền giám sát (custody)  tiền của họ tại bất kỳ thời điểm nào.

Trong một số sàn giao dịch phi tập trung, mọi thứ đều được thực hiện trên chuỗi, mỗi lệnh (cũng như việc thay đổi hoặc hủy) được ghi vào blockchain, do đó sẽ không cần một bên thứ 3 thực thi các lệnh giao dịch và cũng không có cách nào xen vào các lệnh đó.

=> Xem thêm : Blockchain là gì ? – Những thành phần cấu tạo nên blockchain

Tuy nhiên, khi yêu cầu một node trên blockchain ghi và lưu lại lệnh giao dịch của mình, người dùng sẽ phải trả phí. Đây sẽ là khoản doanh thu phần lớn mà các sàn DEX thu được.

Những dự án nổi bật trong mảng DEX

Uniswap

Uniswap ứng dụng mô hình tạo lập thị trường tự động AMM, vận hành trên blockchain của Ethereum, cho phép người dùng giao dịch các token tiêu chuẩn ERC-20. Là một trong những AMM hàng đầu, Uniswap cho phép người dùng đảm nhận vai trò của nhà cung cấp thanh khoản bằng cách đóng góp tài sản của họ vào các quỹ thanh khoản phi tập trung. Bằng cách đó, các nhà cung cấp thanh khoản sẽ chia sẻ một phần phí mà sàn Uniswap thu được, qua đó tạo nguồn thu nhập thụ động.

Uniswap V3 là phiên bản mới nhất của Uniswap, được nâng cấp thêm tính năng Optimism giúp phí gas giảm đi đáng kể. Đặc biệt, ở phiên bản này cũng giúp giảm thiểu rủi ro trượt giá và giảm giá so với Uniswap V2.

=> Hướng dẫn sử dụng Uniswap

Pancakeswap

PancakeSwap là một sàn DEX áp dụng mô hình tạo lập thị trường tự động (AMM), cho phép người dùng swap token tiêu chuẩn BEP-20 trên blockchain Binance Smart Chain (BSC). Sàn DEX này còn giúp người tham gia thu về khoản lợi nhuận lớn khi tạo thanh khoản, farm hay staking.

Nhờ hoạt động trên BSC mà PancakeSwap có phí giao dịch rẻ hơn và tốc độ xử lý giao dịch nhanh chóng hơn Uniswap.

=> Hướng dẫn sử dụng Pancakeswap

Curve

Là sàn DEX cho người dùng giao dịch nhiều với stablecoin, nền tảng này cung cấp một công cụ hoán đổi, cho phép người dùng giao dịch stablecoin và các tài sản có mức giá tương tự với mức phí cực thấp chỉ 0,04% — một nửa trong số đó được chuyển cho các nhà cung cấp thanh khoản, còn một nửa còn lại dành cho các nhà phân phối token CRV.

Ban đầu Curve được triển khai trên Ethereum vào năm 2017. Nhưng sau đó, họ đã mở rộng sang một số blockchain phổ biến khác, bao gồm Avalanche, Polygon và Fantom, cũng như một số giải pháp layer 2 khác.

SushiSwap

Nền tảng này là một trong những DEX đầu tiên cho các blockchain Avalanche, Fantom, Harmony và Celo, và nổi tiếng là một trong những DEX đầu tiên triển khai trên các chuỗi mới.

Là một AMM, SushiSwap cho phép người dùng đóng góp tính thanh khoản cho nền tảng để kiếm thu nhập thụ động và nền tảng cũng cung cấp một loạt các tính năng khác bao gồm hàng loạt các quỹ lợi nhuận khác nhau, các giải pháp cho vay theo chuỗi, và một launchpad được gọi là MISO.

Giống như hầu hết các DEX, SushiSwap có token tiện ích riêng được gọi là SUSHI. Token này được dùng để staking kiếm một phần nhỏ phí giao dịch của nền tảng và tham gia vào việc quản trị nền tảng.

Tổng kết

Các sàn DEX nổi lên ngày càng nhiều trong những năm gần đây với những cải tiến về mạng lưới cũng như tính bảo mật, an toàn nhằm mang lại những trải nghiệm tốt nhất cho người dùng.

Mặc dù còn tuổi đời khá non nớt so với các sàn Cex đã ra đời lâu trước đó, nhưng Dex vẫn hứa hẹn nhiều tiềm năng phát triển và cạnh tranh với các sàn tập trung trong bối cảnh không gian DeFi có xu hướng bùng nổ mạnh mẽ. Trong tương lai các sàn Dex sẽ dần khắc phục được một số hạn chế, cung cấp thêm nhiều tính năng mới và thu hút được lượng người dùng đông đảo hơn.



Theo dõi các kênh thông tin của Coinres để cập nhật nhanh nhất những chuyển động của thị trường.

Twitter Youtube | Tiktok Telegram Channel Telegram Community


TIN LIÊN QUAN