Toàn cảnh về LUNA và UST – Hệ quả để lại cho thị trường Crypto và những bài học rút ra

Từ ngày 5/5, UST – stablecoin thuật toán của hệ sinh thái Terra đã bị de-peg ( mất neo giá 1$) do những biến động mạnh của thị trường Crypto. Sau đó hàng loạt diễn biến khó lường đã diễn ra làm vụ việc thu hút cộng đồng đầu tư trên toàn thế giới

Vậy lý do của vụ việc này là do đâu? Tác động thế nào đến thị trường Crypto? Chúng ta cùng tìm hiểu nhé

UST và LUNA là gì?

Trước hết chúng ta cần tìm hiểu UST, LUNA và cơ chế burn-mint giữa hai loại token này

TerraUSD (UST) là đồng stablecoin thuật toán và phi tập trung của blockchain Terra. Được mô tả là một stablecoin có khả năng mở rộng và mang lại lợi nhuận cao cho nhà đầu tư, UST sẽ giữ vững giá trị và duy trì ổn định theo tỉ lệ 1:1 với đồng USD.

Để giữ cho UST luôn ở giá 1$, Terra đã áp dụng cơ chế mint – burn linh hoạt UST và LUNA như sau:

Khi UST > 1$, người dùng có thể dùng LUNA để đốt, mint về UST. Lúc này, họ có thể dùng $1 giá trị LUNA đổi lấy 1$ UST và bán ra để kiếm lợi nhuận. Việc này tạo ra lực bán mạnh đẩy giá UST trở về 1$.

Khi UST < 1$, người dùng có thể mua UST,  LUNA với tỷ giá 1$ UST nhận về $1 giá trị LUNA và kiếm được lợi nhuận. Việc này tạo ra lực mua UST trên thị trường => giá UST dần về 1$.

Xem thêm

Tổng quan về Terra- Luna : Hệ sinh thái token kép

Trong mùa uptrend 2021 và đầu năm 2022, chúng ta đã chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ của hệ sinh thái Terra với TVL tăng mạnh từ 10.1 tỷ USD lên đỉnh 31.35 tỷ USD vào ngày 6/4/2022. Và nhân tố tác động chính, động lực đẩy giá cũng như thu hút dòng tiền cho hệ sinh thái này chính là Anchor Protocol – một sàn giao dịch phi tập trung trên Terra.

Source: Defillama: https://defillama.com/chain/Terra 
Source: Defillama: https://defillama.com/chain/Terra

Vấn đề nằm ở mô hình kinh doanh

Anchor đã cung cấp lãi suất cho vay stablecoin đều đặn 20%/năm cho các khoản tiền gửi tiết kiệm bằng UST trong suốt một năm qua. Nhìn thấy được cơ hội hiếm có này, một lượng tiền lớn đã được đổ vào Terra, thực chất dùng để mua LUNA, mint UST rồi gửi vào Anchor để nhận mức APY lên đến 20% này. Trong bối cảnh thị trường suy giảm mạnh, đây chính là một nguồn thu nhập thụ động không những cao mà còn an toàn vì đồng tiền gửi là stablecoin.

Tận dụng cơ chế mint-burn token linh hoạt của UST và LUNA, người dùng, đặc biệt là các farmers đã khai thác triệt để điều này. Họ chỉ gửi tiền vào để nhận lãi, chứ không tiến hành vay tiền từ dự án để tạo thu nhập giúp Anchor có thể duy trì mức lãi 20%. Đến đầu tháng 2, hệ sinh thái Terra đã có những lần “hụt hơi” và phải nhờ đến sự trợ giúp của Do Kwon và Terraform Labs – tổ chức đứng sau, phát triển blockchain Terra.

Source: Do Kwon (https://twitter.com/stablekwon/status/1494470634042060800?s=20&t=qDZJsYPz3biO65jpU2lu4A)
Source: Do Kwon (https://twitter.com/stablekwon/status/1494470634042060800?s=20&t=qDZJsYPz3biO65jpU2lu4A)

Đội ngũ của Anchor cũng đã thừa nhận rằng mô hình kinh doanh của họ sẽ không thể đi lâu dài do phải bỏ ra một số tiền quá lớn để trả lãi cho các nhà đầu tư. Đã có những lúc, Anchor Protocol và hệ Terra đã chi 5 triệu USD mỗi ngày để trả lãi, và với tốc độ như vậy, mô hình này sẽ không thể sống quá 45 ngày

Số lượng tiền gửi và cho vay trên Anchor có sự chênh lệnh rất lớn vào tháng 2/2022
Số lượng tiền gửi và cho vay trên Anchor có sự chênh lệnh rất lớn vào tháng 2/2022

Giải pháp khắc phục

Nhận ra được vấn đề cốt lõi này, Anchor đã tổ chức một buổi AMA vào ngày 1/5/2022 để xin ý kiến cộng đồng về việc áp dụng lãi suất linh hoạt, thay vì cố định ở 20%. Cụ thể là nếu lãi suất cơ bản của FED thay đổi trên 0,25%, hàng tháng lãi suất cho vay trên Anchor Protocol sẽ giảm đi 1.5% nhưng không được chạm lãi suất sàn là 15%

Source: Anchor Protocol (https://twitter.com/anchor_protocol/status/1520667535758303233?s=20&t=7wjP97nhFzyyiKwGLHE1Eg) 
Source: Anchor Protocol (https://twitter.com/anchor_protocol/status/1520667535758303233?s=20&t=7wjP97nhFzyyiKwGLHE1Eg)

Giải pháp của Anchor tuy phần nào đã khắc phục tạm thời những vấn đề về lãi suất. Tuy nhiên, điểm yếu chí mạng của LUNA – UST chính là vào lúc thị trường bất ổn và có nhiều biến động mạnh. Với việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) công bố động thái nâng lãi suất lên thêm 0,5% và nhận định sẽ giữ nguyên mức tăng này trong các đợt nâng lãi suất tiếp theo vào tháng 6 và 7, không chỉ Crypto mà thị trường tài chính trên toàn thế giới đã “rung lắc” rất mạnh khi phần lớn các mã cổ phiếu và token đều “đỏ lửa”

Source: Coinmarketcap (https://coinmarketcap.com/)
Source: Coinmarketcap (https://coinmarketcap.com/)

Với diễn biến như vậy, LUNA cũng không ngoại lệ khi đã giá giảm rất mạnh về mức 60$ vào ngày 8/5 và giá trị của UST đã rơi khỏi 1$ xuống còn 0.98$ – là mức thấp nhất kể từ ngày 5/5.

Trước những diễn biến xấu như vậy, trưa ngày 9/5 quỹ bảo chứng Luna Foundation Guard đã mạnh tay chi 1.5 tỷ USD, trong đó gồm 750 triệu USD Bitcoin và 750 triệu UST nhằm lấy lại peg cho UST.

Thay vì bán token LUNA thì LFG và Terraform Labs lại tiến hành bán tài sản thế chấp là Bitcoin để mua lại UST, làm giảm nguồn cung ngoài thị trường với mục đích kéo giá stablecoin này trở lại 1$. Tuy nhiên, có vẻ việc chi tiền bất thành do áp lực bán quá mạnh nên LFG tiếp tục chi tiền đợt 2 với giá trị lên đến 37.000 BTC (hơn 1,1 tỷ USD) để cứu giá UST. Lượng BTC còn lại trị giá khoảng 854 triệu USD, thấp hơn rất nhiều so với số lượng LFG đã mua vào trong giai đoạn Bitcoin ở mức giá 34000$

LFG triển khai mua lại UST bằng Bitcoin. Source: https://twitter.com/LFG_org/status/1523766683923451904?s=20&t=HPX87vtY-AcDxlWCBVraWw 
LFG triển khai mua lại UST bằng Bitcoin. Source: https://twitter.com/LFG_org/status/1523766683923451904?s=20&t=HPX87vtY-AcDxlWCBVraWw

Nhưng những nỗ lực ấy vẫn chưa đủ và LFG phải hành động. Vào khoảng 08:20 AM ngày 10/5, LFG đã chuyển nốt 28.514 BTC  lên sàn Binance để bán và trợ giá cho UST.Điều này đồng nghĩa với việc ví dự trữ của LFG hiện còn 0 BTC và đây có thể nói sẽ là nỗ lực cuối cùng của quỹ để trợ giá cho UST

Ví dự trữ của LFG. Source: Bitinforcharts: (https://bitinfocharts.com/de/bitcoin/address/bc1q9d4ywgfnd8h43da5tpcxcn6ajv590cg6d3tg6axemvljvt2k76zs50tv4q)
Ví dự trữ của LFG. Source: Bitinforcharts: (https://bitinfocharts.com/de/bitcoin/address/bc1q9d4ywgfnd8h43da5tpcxcn6ajv590cg6d3tg6axemvljvt2k76zs50tv4q)

Sau đó, ngày 11/05, UST tiếp tục de-peg lần 4 bất chấp mọi nỗ lực trấn an cộng đồng của Do Kwon. Tại thời điểm này, cộng đồng đã hoàn toàn hoảng sợ và xem LUNA như một trò lừa mới của năm 2022, chỉ sau Bitconnect của năm 2017

Biểu đồ giá của LUNA và Bitconnect
Biểu đồ giá của LUNA và Bitconnect

Sau đó, cũng xuất hiện tin đồn Luna Foundation Guard đang gọi vốn từ các quỹ lớn để tiếp tục có thêm tiền cứu UST, nhưng thất bại và giá LUNA tiếp tục thủng đáy và chia 2 sau 12 tiếng đồng hồ

Cuối ngày 11/05, Do Kwon đã chính thức lên tiếng trở lại sau nhiều giờ im lặng để giải quyết tình hình. Ông đề ra những biện pháp để Terra có thể thu mua UST và làm giảm nguồn cung trên thị trường, bao gồm tăng số lượng LUNA có thể mint ra hàng ngày lên đến 1,2 tỷ USD, đổi lấy lượng UST thu vào.

Đề xuất của Do Kwon
Đề xuất của Do Kwon

Kết thúc twit, Do Kwon vẫn khẳng định cộng đồng Terra là sôi nổi hàng đầu thị trường crypto. Cùng với sự hậu thuẫn của Luna Foundation Guard, tất cả sẽ cùng vượt qua gia đoạn khó khăn hiện tại.

Ngày 12/05, thị trường có vẻ được xoa dịu sau hành động của Do Kwon. Nhưng chưa được bao lâu, lại dấy lên thông tin cáo buộc Do Kwon đứng sau dự án BasisCash, một dự án stablecoin thuật toán đã thất bại vào năm 2020.

Sau đó Terraform Labs cũng có những động thái khác để cứu vãn tình thế như đốt 1.3 tỷ UST khỏi thị trường và stake LUNA để bảo mật hệ thống

Tuy nhiên, không hiểu lý do nào mà lượng cung của LUNA tăng đột biến từ 400 triệu lên 6.9 nghìn tỷ, giá LUNA lại tiếp tục giảm không phanh. Ngay lúc này, CZ của Binance đã có những hành động quyết liệt như hủy giao dịch spot, futures, margin và các sản phẩm có liên hệ đến LUNA/UST, và các token trong hệ sinh thái như ANC, chỉ chừa lại 2 cặp spot là LUNA/BUSD và UST/BUSD.

CZ thất vọng trước hành động của LUNA và  khẳng định cộng đồng sẽ còn tranh cãi nhiều về LUNA-UST, nhưng cho rằng việc Binance cho ngừng giao dịch là cách tốt nhất bảo vệ người dùng và sẽ theo dõi tình hình 24/7.

CZ cực kỳ thất vọng trước hành động của đội ngũ LUNA
CZ cực kỳ thất vọng trước hành động của đội ngũ LUNA

Ngoài ra, một cái tên khác cũng được nhắc đến là Su-zhu, CEO của Three Arrows Capital. 3AC đã bỏ tiền vào Luna Foundation Guard và tham gia bán cho LFG 1,5 tỷ USD Bitcoin ngay trước cú sập.

Đầu tháng 5, Su-zhu còn kêu gọi followers trên Twitter và kể cả CEO Michael Saylor của MicroStrategy vay BTC và USD để “all-in” vào UST, staking trên Anchor để nhận lãi 18-20%. Ông Su Zhu sau đó đã xóa tweet khi LUNA và UST sập.

Su-zhu xóa Tweet
Su-zhu xóa Tweet

Sau đó đến ngày 16/5, LFG đã công bố chi tiết về các khoản tiền hiện có trong quỹ dự trữ. Tuy nhiên, đã có rất nhiều điểm nghi vấn về số lượng BTC dự trữ. Nhiều KOL cho rằng lượng BTC đã được dùng để các cá mập insider thoát hàng theo phong cách đi cửa sau (back-door)

CZ cũng đã xác nhận về lượng LUNA của Binance đang nắm giữ. Số lượng này lên đến 15.000.000 token, và Binance đang phải chịu tổn thất rất lớn vì số token này. Ông cũng khẳng định chưa hề bán bất kỳ token nào kể từ khi LUNA ICO.

HỆ QUẢ GÂY RA

Tác động với thị trường Crypto

Thị trường cũng ngay lập tức đáp lại hành động tiêu cực này. Tâm lý lo sợ được kích hoạt trên toàn bộ thị trường. Hậu quả là giá Bitcoin giảm về 29730$. Đây có thể được coi là mức giá trị thấp nhất kể từ giữa tháng 07/2021.

Sự sụp đổ của LUNA-UST đã góp phần cuốn phăng hơn 500 tỷ USD vốn hóa ra khỏi thị trường Crypto

Lượng TVL của DeFi cũng bị cuốn bay hơn 90 tỷ USD chỉ trong 12 ngày, từ mốc 210 tỷ xuống còn 112 tỷ ngay tại thời điểm viết bài.

Rủi ro pháp lý

Và cũng chính vì drama của UST lần này, bộ trưởng Bộ Tài chính Hoa Kỳ – Janet Yellen yêu cầu ban hành luật mới để kiểm soát stablecoin vào cuối năm 2022 này. Yellen nhận định rằng những tài sản phát triển nóng như UST sẽ thường đi kèm với rủi ro cao, và cần phải kiếm soát chặt trong trường hợp xảy ra bank-run như vừa rồi.

Source: The Block Crypto (https://www.theblockcrypto.com/linked/146048/us-treasury-secretary-yellen-points-to-ust-slip-asks-for-new-stablecoin-legislation-by-the-end-of-2022) 
Source: The Block Crypto (https://www.theblockcrypto.com/linked/146048/us-treasury-secretary-yellen-points-to-ust-slip-asks-for-new-stablecoin-legislation-by-the-end-of-2022)

Sáng ngày 18/5, Quốc hội Hàn Quốc muốn Do Kwon, founder của Terra ra trình bày trước quốc hội về những bê bối đã xảy ra trước sự sụp đổ của LUNA và UST. Nếu như phát hiện những điểm bất thường, vị CEO sẽ phải đối diện với pháp lý và xử lý hình sự

Ngoài ra, tranh thủ thời điểm này, rất nhiều những dự án và hệ sinh thái sẵn sàng đưa tay hỗ trợ để giải cứu các DApp và ứng dụng trên Terra. Điển hình như là Polygon hay Fantom đã mời gọi những đội ngũ và dự án trên Terra chuyển sang blockchain của họ.

CEO Polygon kêu gọi Dev bên Terra về với Polygon
CEO Polygon kêu gọi Dev bên Terra về với Polygon
Và cả Fantom
Và cả Fantom

KẾT LUẬN

Tuy để lại rất nhiều hệ quả, nhưng việc sụp đổ của LUNA và UST đã tạo nhiều mối nghi ngờ cho những đồng coin top. Tâm lý risk off bao trùm cả thị trường. Thậm chí, mối nghi ngờ này còn lan truyền qua các đồng stablecoin lớn trên thị trường, tạo ra tâm lý rút tiền ồ ạt, dễ gây cảm giác hoang mang lo lắng về cuộc khủng hoảng 2008 của Lehman Brothers.

ETH mất peg
ETH mất peg
USDT mất peg
USDT mất peg

Hiện tại, tác động của vụ việc này được ví như black-swan của năm 2022, cực kỳ mạnh mẽ và sâu rộng đến mọi người. Và nó vẫn chưa dừng lại, tuy nhiên, sau khi vụ việc này kết thúc, chúng ta sẽ phải nhìn nhận lại về các sản phẩm stablecoin thuật toán và làm cách nào để cân bằng chúng cho hiệu quả

3 bài học rút ra từ vụ sụp đổ của Luna – UST

⛔️Vốn sạch

Phải đầu tư crypto bằng phần vốn thật sự thoải mái, anh em phải tự đặt câu hỏi là nếu mất đi phần vốn đó thì cuộc sống của anh em có ảnh hưởng nhiều không.
Tâm lý này sẽ giúp anh em có thể tự tin gồng lời và cũng sẽ không phải lo lắng khi thị trường có biến xấu
=> Thử tưởng tượng anh em dùng tiền đi vay hay thế chấp mà vào #luna thì đúng kiểu cái nịt cũng không còn

⛔️Phân bổ

Mình nghĩ anh em đã nghe khá nhiều về điều này, đó là phân bổ, chia vốn ra nhiều coin. Tùy vốn của anh em nhiều hay ít mà ta phân bổ ra (ít thì 3-4 coin, nhiều thì 6-7 coin)
=>QUAN TRỌNG : ĐẾN STABLECOIN CŨNG PHẢI PHÂN BỔ NHA ANH EM. Sau vụ mất peg của UST thì mấy hôm sau USDT cũng mất peg theo khi down về giá 0.93$
=>Có 2 sự lựa chọn an toàn hơn cho anh em là BUSD và USDC

⛔️Tập cash out khi có lời

Mình nghĩ có nhiều anh em khi chốt lời thì thường để dạng USDT (BUSD hoặc USDC) luôn để dễ gom hàng hoặc bắt đáy.
=>TỐT NHẤT LÀ ANH EM NÊN PHẦN BỔ RA NHIỀU STABLECOIN.
Hoặc để an toàn hơn thì anh em cash ra VND hết. Khi nào muốn gom hàng thì lại đi mua USDT, cách này có thể anh em sẽ bị hụt nhẹ khi USDT lên giá, nhưng nó vẫn an toàn hơn nhiều so với việc stablecoin mất peg, rớt 30% hoặc thậm chí là chia 2, chia 10 lần.

Theo dõi các kênh thông tin của Coinres để cập nhật nhanh nhất những chuyển động của thị trường.
Tags:,,,

TIN LIÊN QUAN